veelgestelde vragen per vak
Actuele examenprogramma’s dragen bij aan een goede doorstroom naar het vervolgonderwijs en tussen schoolsoorten en leerwegen. Ook bereiden ze leerlingen beter voor op hun plek in de maatschappij. In opdracht van het ministerie van OCW en samen met het onderwijsveld gaat SLO daarom met de actualisatie aan de slag. Voor kunst en cultuur staan de maatschappelijke en curriculaire vraagstukken beschreven in de startnotitie.
De examenprogramma’s van de vakken beeldend, CKV, dans, film, muziek en theater worden geactualiseerd. Er komen nieuwe examenprogramma’s voor alle schoolsoorten en leerwegen waarbinnen het vak wordt aangeboden.
Een vakvernieuwingscommissie, bestaande uit leraren, vakexperts en curriculumexperts, werkt onder begeleiding van een procesregisseur aan de actualisatie van de examenprogramma’s kunst en cultuur. Bekijk welke leraren en vakexperts in de vakvernieuwingscommissie kunst en cultuur zitten.
Naast elke vakvernieuwingscommissie is een advieskring ingericht. De advieskring bestaat uit een vertegenwoordiging van de onderwijspraktijk en geeft feedback op de concepttussenproducten. Bekijk de leden van de advieskring kunst en cultuur.
De advieskring geeft feedback en reflecteert op de tussenproducten. De advieskring bestaat uit:
Vertegenwoordigers van organisaties, instellingen en netwerken relevant voor het vak. Zij reflecteren op vaste momenten op tussenproducten en halen feedback op in hun achterban. Dit zijn bijvoorbeeld vakverenigingen, lerarenopleidingen, vervolgopleidingen en maatschappelijke organisaties.
Experts met toetsexpertise van het College voor Toetsen en Examens en Stichting Cito vanuit hun specifieke en wettelijke taak in de keten. Zij geven advies over de toetsbaarheid van de inhouden en eventuele toetsvormen binnen het conceptexamenprogramma.
Gedurende het vernieuwingstraject kunnen de commissies aanvullend ook andere experts bevragen. Bekijk wie er in de advieskring kunst en cultuur zitten.
algemene veelgestelde vragen
Een examenprogramma is een bij wet- en regelgeving vastgelegd curriculumdocument, dat voor een vak beschrijft wat er aan het einde van het voortgezet onderwijs bereikt moet zijn om het vak met succes af te ronden. De geactualiseerde examenprogramma's beschrijven dat in termen van beheersing en/of ervaring. Het omvat in elk geval een karakteristiek en een set van eindtermen geordend in (sub)domeinen. Indien sprake is van een centraal- en schoolexamen, bevat het examenprogramma ook een verdeling van inhoud over het centraal en schoolexamen.
Actuele examenprogramma’s dragen bij aan een goede doorstroom naar vervolgonderwijs en tussen schoolsoorten en leerwegen. Ook bereiden ze leerlingen voor op hun plek in de maatschappij.
De actualisatie bestaat uit vier fasen. In de afbeelding hieronder zie je een overzicht van de stappen die we in elke fase doorlopen.
Lees hier verder over het proces.
Met de publicatie van de conceptexamenprogramma’s op 6 oktober 2026 eindigt fase 1: de ontwikkeling van de conceptexamenprogramma's. Nu start fase 2: de ontwikkeling van de conceptsyllabi en voorbereiding van de fase van beproeven.
Vanaf september 2027 kun je samen met collega's van jouw school deelnemen aan de fase van beproeven. Tijdens de fase van beproeven worden de programma’s (en -syllabi) beproefd op begrijpelijkheid, bruikbaarheid en (verwachte) uitvoerbaarheid. Per vak wordt met betrokkenen gekeken hoe uitgebreid beproefd moet worden voor de verschillende schoolsoorten en leerwegen, en hoeveel tijd dat nodig heeft.
Wil je met jouw school hiervoor in aanmerking komen? Geef dan nu jouw interesse door via het interesseformulier. Je ontvangt dan een bericht als er meer informatie bekend is over het aanmeldproces van de subsidieregeling. Meer informatie over de fase van beproeven vind je op de pagina proces.
De examenprogramma’s zijn niet meer actueel. Om leerlingen goed voor te blijven bereiden op hun vervolgopleiding en toekomst, is het noodzakelijk om de examenprogramma’s te actualiseren.
In juni 2022 is in opdracht van het ministerie van OCW de actualisatie van de examenprogramma’s Nederlands, moderne vreemde talen, wiskunde (havo en vwo), natuurwetenschappelijke vakken en maatschappijleer gestart. In januari 2023 is ook de actualisatie van de examenprogramma's Fries, klassieke talen en de moderne vreemde talen Arabisch, Chinees, Italiaans, Russisch en Turks van start gegaan.
Het ministerie van OCW gaf SLO in 2024 daarnaast de opdracht om de examnprogramma's van de overige vakken te actualiseren. In september 2024 zijn vakvernieuwingscommissies gestart met het actualiseren van vakken binnen bewegen en sport, kunst en cultuur en mens en maatschappij. In september 2025 volgen informatica, maatschappijkunde en maatschappijwetenschappen.
Elke vakvernieuwingscommissie heeft maximaal 24 maanden om de nieuwe conceptexamenprogramma’s voor het betreffende vak of cluster van vakken op te leveren. De conceptexamenprogramma’s voor de vakken Nederlands, moderne vreemde talen, wiskunde, natuurwetenschappelijke vakken en maatschappijleer zullen in maart 2024 gereed zijn. Daarna worden deze conceptexamenprogramma’s beproefd op bruikbaarheid en effectiviteit in de praktijk.
De vakvernieuwingscommissies werkten in maximaal 24 maanden stap voor stap toe naar actuele conceptexamenprogramma's. In de werkopdrachten van het ministerie van OCW (werkopdracht 2021 en werkopdracht 2024) staan de inhoudelijke uitgangspunten en kwaliteitscriteria voor de actualisatie beschreven. De belangrijkste uitgangspunten gaan over een breed, concreet en consistent, samenhangend, uitvoerbaar en examineerbaar curriculum. Daarnaast gaat de actualisatie ervan uit dat goed onderwijs in de school gebeurt en curriculumontwikkeling een doorlopend proces is. Een uitgebreide toelichting van deze uitgangspunten lees je op De actualisatie van de examenprogramma's
Het ministerie van OCW heeft SLO de opdracht gegeven om de examenprogramma’s van een aantal vakken te actualiseren. Hiervoor heeft SLO per vak een vakvernieuwingscommissies samengesteld. Deze commissies bestaan uit leraren, vakexperts en curriculumexperts. Zij gaan onder begeleiding van een procesregisseur aan de slag. De vakvernieuwingscommissies werken samen met een advieskring. De advieskring geeft feedback en reflecteert op tussenproducten. De advieskring bestaat uit vertegenwoordigers van onder andere vakverenigingen, wetenschappers, lerarenopleidingen en andere relevante netwerken passend bij het betreffende vak. Daarnaast kunnen de vakvernieuwingscommissies vakexperts raadplegen.
Nadat de conceptexamenprogramma’s gevalideerd en in praktijk beproefd zijn, worden handreikingen opgeleverd die scholen gebruiken bij het ontwikkelen van schoolexamens. Scholen zijn zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van de schoolexamens. Als het vak ook een centraal examen kent, worden daarnaast voorschrijvende syllabi opgeleverd die de doelen specificeren die zijn toegeschreven aan het centraal examen. Deze syllabi dienen als basis voor de uitwerking van de centrale examens. Ook helpt het leraren hun leerlingen goed voor te bereiden op de examens.
In de teams en vakvernieuwingscommissies gaan leraren, vakexperts en curriculum experts aan de slag met de actualisatie. Zij werken samen met een advieskring, die onder andere bestaat uit vakverenigingen, wetenschappers, lerarenopleidingen en andere relevante netwerken passend bij het betreffende vak. Daarnaast worden vakexperts geraadpleegd. Uiteraard worden leerlingen ook betrokken bij het actualisatieproces. SLO organiseert samen met het LAKS leerlingpanels, waarbij leerlingen reflecteren op de (tussentijdse) plannen en producten van de teams en vakvernieuwingscommissies.
Leerlingpanels reflecteren op de (tussentijdse) plannen en producten van de teams en vakvernieuwingscommissies. Hierin wordt samengewerkt met het LAKS. In de uiteindelijke conceptkerndoelen en -examenprogramma’s wordt toegelicht hoe de input van leerlingen is verwerkt. Tijdens de gehele fase van beproeven worden leerlingen in de lessen betrokken bij de nieuwe vakinhouden. Hun input wordt meegenomen in de definitieve versie van de conceptexamenprogramma’s en conceptsyllabi.
Om de kwaliteit van de (tussen)producten en het proces te waarborgen heeft SLO naast de externe advieskring ook een intern systeem van kwaliteitszorg ingericht. Dit systeem bestaat uit twee onderdelen: een monitorteam en een expertpoule.
