Zijn de examenprogramma’s Nederlands begrijpelijk, bruikbaar en haalbaar? Tijdens de slotdag gaven leraren en schoolleiders hun laatste feedback op de conceptexamenprogramma’s Nederlands.

In twee woorden schreven leraren op wisbordjes hun ervaringen: ‘speeltuin en motiverend', leerzaam en inspirerend, ‘enthousiasmerend en intensief', ‘verrijkend en hoopvol'. Een leraar licht toe: "Het was een speeltuin; alles kon en mocht, het was inspirerend, verrijkend en uitdagend." 

Ook de rest van de slotdag staan de ervaringen van de leraren centraal: ze delen hun lespareltjes en goede toetsvoorbeelden, inspireren elkaar en doorlopen alle eindtermen en bijbehorende specificaties nog eens kritisch. Waar kan een formulering compacter, welke bullet bij een eindterm kan er mogelijk uit, wat is bij nader inzien toch niet zo passend voor de doelgroep? Over deze en vele andere vragen voeren ze vandaag het gesprek.

Eerste inzichten

In verschillende focusgroepen deelden leraren en schoolleiders hun eerste inzichten na het beproeven van de conceptexamenprogramma’s:

• Over het algemeen zijn de leraren enthousiast over de nieuwe inhouden van de conceptexamenprogramma’s Nederlands. Bij vwo werd expliciet benoemd dat het vak nu rijker en interessanter is voor de leerling.
• De vmbo-leraren vinden het aantal eindtermen in de conceptexamenprogramma’s en de bijbehorende specificaties in de conceptsyllabus wel veel. Ook wordt er door meerdere leraren opgemerkt dat er overlap lijkt te zijn tussen enkele eindtermen, waardoor nu onduidelijk is wat waarbij hoort.
• De leraren vinden het een goed idee dat leerlingen meer leren over digitale communicatiemiddelen, maar delen ook de zorg dat zij hier zelf te weinig kennis over hebben. Bovendien: de technische ontwikkelingen gaan zo snel; een eindterm over digitale communicatiemiddelen is al snel gedateerd. Met elkaar vragen ze zich of hoe dit belangrijke punt dan wel in de examenprogramma’s moet komen te staan. En ze concluderen dat professionalisering op dit thema voor alle leraren van belang is.

De volgende stap

De feedback en uitkomsten van de leraren en schoolleiders gaan we ordenen en analyseren. Zijn de programma's en syllabi begrijpelijk, bruikbaar en haalbaar? Wat is er nodig om de nieuwe inhouden goed te laten landen in de school en in de klas? In mei wegen we alle verzamelde feedback en stellen we waar nodig de conceptexamenprogramma’s en conceptsyllabi bij.

De definitieve conceptexamenprogramma’s en –syllabi Nederlands leveren SLO en CvTE uiterlijk op 1 september 2026 op aan het ministerie van OCW. Je vindt ze dan op onze website en Examenblad.nl. Het ministerie van OCW legt ze daarna vast in een ministeriële regeling. Scholen kunnen vanaf september 2026 al aan de slag met inhouden uit de nieuwe programma’s en syllabi. Beoogde invoering in leerjaar 3 vmbo en leerjaar 4 havo-vwo is schooljaar 2028-2029.

Hoe we gestart zijn
De fase van beproeven is een belangrijke stap in de actualisatie van het curriculum van Nederlands in de bovenbouw vmbo, havo en vwo. De conceptexamenprogramma’s Nederlands beproefden we met leerlingen, leraren en schoolleiders van zeventien scholen.